Секоја зима Скопје повторно се наоѓа меѓу најзагадените градови во Европа. Смогот сите го чувствуваме на патот до работа, но ретко кој пресметал што се случува кога истиот тој воздух ќе влезе во канцеларијата и ќе остане таму осум часа.

Податоците од мерната станица Лисиче се јасни: дневната граница за PM10 честички од 50 µg/m³ била надмината 91 ден во 2023 година и 99 дена во 2024 година, а европската директива дозволува најмногу 35. Повеќето од тие денови паѓаат во декември, јануари и февруари, кога просечната месечна концентрација на PM10 може да надмине и 130 µg/m³.

Здравствените последици се добро познати. Постои, сепак, и друга сметка, за која ретко се зборува на состаноците на менаџментот: колку ве чини лошиот воздух во продуктивност, грешки и боледувања?

Прашањето е важно затоа што, според Светскиот совет за зелени згради (WorldGBC), платите и придобивките на вработените сочинуваат околу 90% од трошоците на една компанија. Секој процент продуктивност изгубен во лош простор чини многу повеќе од кој било квадратен метар.

1Смогот не застанува на прозорецот

Многумина веруваат дека во канцеларија се заштитени од загадувањето надвор. Ситните PM2.5 честички, помали од 2,5 микрометри, лесно навлегуваат низ старите прозорци, вратите што постојано се отвораат и несоодветните системи за вентилација. Колку од нив ќе стигнат до вашето биро зависи пред сè од зградата.

Истражувањето на Харвард во канцелариски згради во четири земји покажа дека зградите со подобри филтри (MERV 13–14) имале во просек 31% помалку PM2.5 во внатрешноста од зградите со стандардни филтри (MERV 7–12). Кај зградите со филтри MERV 15 и повисоко, разликата била 39%. Значи, истиот смог надвор може да значи многу различен воздух внатре.

Колку смог ќе влезе внатре зависи од системот за вентилација на зградата

2Затворени прозорци, заспиен тим

Во зима прозорците остануваат затворени, поради студот, но и поради смогот. Ако зградата нема механичка вентилација, нивото на јаглерод диоксид (CO₂) што го издишуваме расте од час во час. Попладневната поспаност, главоболките и тешката концентрација честопати не доаѓаат од замор, туку од воздухот.

Во познатата студија на Харвард и Универзитетот Сиракјуз, 24 професионалци работеа шест дена во симулирани канцелариски услови. Кога во воздухот имаше помалку загадувачи, резултатите на когнитивните тестови беа во просек 61% повисоки од оние во конвенционални услови. Кога, покрај тоа, беше зголемена и вентилацијата, резултатите беа повисоки за 101%, односно двојно.

Подоцнежното глобално истражување на Харвард, со над 300 вработени во шест земји, покажа дека повисоките нивоа на PM2.5 и CO₂ во канцеларијата се поврзани со побавни реакции и помалку точни одговори. Ефектот се појавува при концентрации што се вообичаени во затворени простории.

Попладневната поспаност честопати е знак за слаба вентилација

3Повеќе боледувања, празни бироа

Слабата вентилација не влијае само на концентрацијата. Едно истражување спроведено кај 3.720 вработени во 40 згради покажа дека работниците во простории со помал довод на свеж воздух имале 35% поголем ризик од краткотрајно боледување. Тоа значи од 1,2 до 1,9 дополнителни денови отсуство годишно по вработен.

Во Скопје сезоната на грип се поклопува со најзагадениот воздух. Резултатот се празни бироа токму во месеците кога се затвораат годишните планови и буџети.

Сезоната на грип и смогот се поклопуваат, а тоа се гледа на бројот на празни бироа

4Сметката што ретко ја правиме

WorldGBC наведува дека подобриот квалитет на воздухот може да донесе од 8% до 11% повисока продуктивност. Ајде да направиме една едноставна, илустративна пресметка, но многу поконзервативно. Земаме компанија со 30 вработени, со просечен вкупен трошок од €1.500 месечно по вработен.

За споредба, да речеме дека модерен простор од 300 m² со добра вентилација чини €2 по m² повеќе месечно. Разликата во закупот изнесува €7.200 за цела година, што е помалку од загубата само во четирите зимски месеци.

Ова не е прогноза за вашата компанија, бидејќи бројките зависат од дејноста, платите и самата зграда. Но поентата е јасна: кога киријата ќе ја споредите со трошокот за луѓето, „евтиниот“ простор со лош воздух ретко е навистина евтин. Повеќе за ова пишувавме во текстот „Скриените трошоци“ на евтината канцеларија.

Вистинската споредба не е кирија наспроти кирија, туку кирија наспроти луѓе

✓Што да проверите кај следниот деловен простор

Добрата вест е што квалитетот на воздухот е едно од најмерливите својства на една зграда. Пред да потпишете договор за закуп, побарајте одговори на овие прашања:

← Назад на сите објави

ID: 19102026